Oto jak najlepiej doświadczyć kultury tapas w Granadzie

I próbowałem tapas w wielu hiszpańskich miastach. Nic jednak nie mogło mnie przygotować na to, co czekało mnie w Grenadzie. Wystarczy zamówić piwo lub kieliszek wina, a przed chwilą na barze pojawia się talerzyk z jedzeniem.

Nie trzeba za niego dodatkowo płacić. To tradycyjny sposób serwowania tapas w Grenadzie, który do dziś obowiązuje w całym mieście i prowincji Granada.

Ale darmowe tapas to nie jedyny wyjątkowy element tej tradycji.

Równie ważne jest znalezienie odpowiedniego miejsca, w którym warto je zamówić. Zdarzyło mi się zamówić kiepsko przygotowane tapas za zdecydowanie wygórowaną cenę, tylko dlatego, że restauracja oferowała pocztówkowy widok na Alhambrę.

Pewnego razu trafiłem do maleńkiego, ciasnego baru w głębi budynku, bez żadnego szyldu. Właśnie tam zjadłem najlepsze tapas w całym swoim życiu, płacąc zaledwie tyle, co za cañę. Ta różnica nie wynika z przypadku.

Chodzi po prostu o to, żeby wiedzieć, czego szukać.

Problemem Grenady jest ogromna liczba barów tapas. Można spacerować godzinami i nadal nie trafić do niektórych lokali, które miejscowi naprawdę uwielbiają.

Moja strategia jest prosta. Unikam lokali, których menu jest pełne zdjęć potraw.

Najlepszym przewodnikiem jest hałas.

Szukajcie baru, w którym większość klientów stoi przy ladzie zamiast siedzieć przy stolikach. To zazwyczaj znak, że kuchnia pracuje na pełnych obrotach.

W tym artykule opisuję miejsca, do których chętnie wróciłbym na podstawie własnych doświadczeń. Przedstawiam między innymi wycieczkę kulinarną z przewodnikiem po starym mieście oraz wieczorną trasę tapas obejmującą cztery różne bary.

Opowiadam również o lekcji gotowania w XVI-wiecznym pałacu królewskim, podczas której profesjonalny kucharz uczy przygotowywania salmorejo i tortilli. W mieście nie brakuje też typowych atrakcji turystycznych polegających głównie na odhaczaniu kolejnych zabytków. Tutaj jednak można poznać autentyczną hiszpańską kulturę kulinarną w zupełnie inny sposób.

Lokalną kulturę jedzenia w Granadzie można opisać następująco.

Zobacz także mój artykuł o Alhambrze i Granadzie.
 

Wycieczka kulinarna z przewodnikiem

Wycieczka kulinarna prowadzona przez doświadczonego przewodnika to znakomite doświadczenie.

Podczas takiej wyprawy odwiedza się różne wyjątkowe miejsca i próbuje rozmaitych lokalnych potraw.

Jedzenie jest jedną z największych przyjemności podróżowania. Nie ma nic lepszego niż spróbowanie lokalnego dania, którego nie można znaleźć we własnym kraju.

Na taką wycieczkę można wybrać się z lokalnym przewodnikiem. Ofert warto szukać między innymi na stronach Viator i Airbnb Experiences.

Podczas takiej wycieczki można poznać Granadę nie tylko przez pryzmat jedzenia, lecz także dzięki rodzinnym sklepom i tradycyjnym barom odwiedzanym podczas spaceru po mieście.

Kilka godzin poświęconych na odkrywanie lokalnych smaków może dać więcej niż wiele dni samodzielnego błądzenia po mieście.

Zawsze uważałem, że bez problemu potrafię samodzielnie odnaleźć się w każdym miejscu.

Dlatego zaskoczyło mnie, kiedy odkryłem, że przez trzy kolejne dni przechodziłem obok sklepu z lokalnymi specjałami, nawet go nie zauważając. Dopiero podczas pierwszej wycieczki z przewodnikiem ktoś mnie tam zaprowadził.

Właściciel rozpoczął naszą znajomość od kawałka owczego sera. Był tak dobry, że przez chwilę poczułem się, jakbym naprawdę znalazł się w górach Sierra Nevada. Sam nigdy nie odkryłbym tego miejsca.

Standardowa wycieczka obejmuje zazwyczaj drugie śniadanie w popularnej kawiarni połączonej z barem. To ważny szczegół.

Mieszkańcy często jedzą coś więcej niż raz w ciągu poranka, a dobry przewodnik dostosowuje trasę do tego rytmu.

Następnie odwiedza się hiszpański sklep z delikatesami, gdzie można spróbować szynki iberyjskiej, a także rodzinne sklepy oferujące sery, dżemy, owoce i ciastka. Zdecydowanie nie są to sklepy z pamiątkami.

To właśnie tutaj mieszkańcy Grenady robią cotygodniowe zakupy. Najważniejsze jest oczywiście jedzenie.

Do lokalnego wina lub piwa podawane są nowoczesne tapas, które pokazują, jak zmienia się scena kulinarna Grenady.

Później przewodnik zabiera uczestników do baru działającego od stu lat. Można tam spróbować wermutu lub sherry, oczywiście w towarzystwie kolejnej przekąski.

Różnica między tradycją a nowoczesnością doskonale podsumowuje jeden posiłek: tapas w Granadzie.

Nie zabraknie również słodkiego akcentu. Na uczestników czekają lokalne przysmaki, takie jak churros, oraz pyszna, gęsta gorąca czekolada.

Dodatkowo przewodnik wręcza uczestnikom torbę z upominkami. Może to brzmieć jak tani chwyt marketingowy, ale kiedy okazuje się, że zawiera dokładnie te produkty, których wcześniej próbowaliście podczas wycieczki, wszystko nabiera sensu. Do dziś mam słoiczek dżemu figowego, który znalazł się w mojej torbie.

Nie każda wycieczka odpowiada wszystkim podróżnym. Niektórzy wolą bardziej luksusową wersję z zarezerwowanymi stolikami i przewodnikiem pełniącym jednocześnie rolę sommeliera, inni natomiast wybierają historyczny spacer po mieście.

W porównaniu z innymi wycieczkami kulinarna wyprawa z przewodnikiem ma nieco bardziej uporządkowany charakter. Wszystko jest tak dobrze zorganizowane, że nie trzeba martwić się o podejmowanie kolejnych decyzji. Jednocześnie atmosfera pozostaje na tyle swobodna, że można poczuć się jak na spacerze z dobrze poinformowanym znajomym.

Po zakończeniu wycieczki ma się już w głowie własną mapę lokalnych lokali gastronomicznych, które warto odwiedzić podczas dalszego pobytu.

I właśnie o to przede wszystkim chodzi. Wycieczka nie polega wyłącznie na jedzeniu przez cztery godziny. Jej celem jest przekazanie wiedzy, dzięki której przez resztę wakacji można samodzielnie odkrywać najlepsze miejsca.

 

Luksusowa wycieczka kulinarna z przewodnikiem

Luksusowa wycieczka kulinarna w Granadzie to nowe spojrzenie na tradycyjne odwiedzanie kolejnych barów. Uczestnicy odwiedzają pięć starannie wybranych lokali, w każdym z nich czeka zarezerwowany stolik, a towarzyszący im przewodnik-sommelier opowiada o historii, napojach i tradycyjnych potrawach serwowanych podczas wyprawy.

Wypróbowałem już standardową wersję wycieczki.

Miałem również okazję uczestniczyć w wariancie luksusowym. Różnica nie sprowadza się wyłącznie do ceny. Chodzi przede wszystkim o tempo zwiedzania, dostęp do wyjątkowych miejsc i osobę, która nalewa wino.

Podczas luksusowego wyjazdu nie trzeba stać w kolejce przy barze razem z innymi gośćmi.

Stolik już na was czeka. Już sam ten szczegół całkowicie zmienia sposób degustowania kolejnych potraw.

W każdym lokalu napoje i przekąski są przygotowywane specjalnie dla uczestników. Może się wydawać, że to niewielka różnica, dopóki nie zrozumie się, że najważniejsze są odpowiednio dobrane połączenia smaków.

Pamiętam, jak pewnego razu dosłownie opadła mi szczęka, gdy sommelier dobrał niezwykle rzadkie lokalne wino do jednej wyjątkowo smacznej przekąski.

Podczas zwykłej wycieczki prawdopodobnie dostałbym piwo i grupa ruszyłaby dalej.

Moje rozumienie roli przewodnika-sommeliera całkowicie się zmieniło. Okazało się, że jego zadanie jest znacznie ważniejsze, niż wcześniej przypuszczałem.

Taka osoba nie ogranicza się do wygłaszania wyuczonego przemówienia.

Pokazuje, dlaczego określony rodzaj sherry doskonale pasuje do konkretnej dojrzewającej szynki, jak góry Alpujarras wpływają na proces suszenia oraz w jaki sposób zwyczaje związane z piciem w Granadzie ukształtowały lokalną kuchnię.

Poznaje się historię poszczególnych produktów, ale nie w nudny sposób. Opowieści towarzyszy po prostu kieliszek dobrego wina.

Pięć przystanków może wydawać się krótką trasą. W rzeczywistości wcale tak nie jest. Wycieczka kończy się słodkościami, cavą i koktajlami.

Do tego momentu można spróbować większej różnorodności potraw niż podczas całego wieczoru spędzonego na zwykłym odwiedzaniu barów tapas w Granadzie.

Nie jest to typowa, niezobowiązująca wycieczka piesza. Tradycyjny spacer jest bardziej rozbudowany i prawdopodobnie obejmuje więcej ukrytych zakątków miasta.

Wersja luksusowa stawia przede wszystkim na głębsze poznanie lokalnej kultury i komfort, a nie na odwiedzenie jak największej liczby miejsc.

Nie polecałbym tej wycieczki na pierwszy wieczór w mieście. Lepiej zostawić ją na moment, kiedy chcecie spokojnie delektować się jedzeniem i pozwolić obsłudze wyznaczać tempo wieczoru.

 

Piesza wycieczka kulinarna

Piesza wycieczka kulinarna jest jak najbardziej możliwa, pod warunkiem zaakceptowania jednego ograniczenia: nie da się zobaczyć całego miasta. Zamiast tego dokładniej poznaje się kilka wybranych ulic. I właśnie na tym polega jej urok.

Dzięki takiemu doświadczeniu odkryłem, jak interesująca może być kulinarna wyprawa po Granadzie i poznawanie historii lokalnej kuchni. Przewodniczka nie ograniczała się do wskazywania potraw.

Opowiadała również o wpływach sefardyjskich, berberyjskich, nasrydzkich i rzymskich na lokalną kuchnię.

Ten kontekst historyczny całkowicie zmienił moje postrzeganie smaków. Kawałek jamón serrano przestał być dla mnie po prostu plasterkiem szynki.

Jego historia zaczyna się w górskiej wiosce w regionie Alpujarras, gdzie szynka jest suszona w chłodnym, górskim powietrzu Sierra Nevada. Od tej chwili każdy kęs wydawał mi się znacznie bardziej intensywny w smaku.

Piesza wycieczka kulinarna pozwala wyjątkowo dobrze poznać lokalne produkty związane z regionem. Najbardziej zapamiętałem następujące elementy:

• Niewielkie rodzinne sklepy, bary tapas i inne lokale położone z dala od typowych tras turystycznych. Odwiedzając je, naprawdę pomaga się ich właścicielom utrzymać działalność.
• Lokalne napoje i wina z regionu Grenady, produkowane z miejscowych składników i surowców.
• Historyczna tawerna należąca do najstarszych lokali w mieście.
• Możliwość spróbowania lokalnych potraw w zabytkowej restauracji Chikito.

Ostatni przystanek był dla mnie szczególnie cennym doświadczeniem.

Jedzenie w tej samej sali, w której niegdyś poeci toczyli swoje literackie spory, nie przypominało zwykłego posiłku. Miałem raczej wrażenie, że siedzę w samym środku kulturowej pamięci Grenady.

Właśnie takie odczucia ta wycieczka potrafi doskonale wywołać.

Nie nazwałbym tego luksusową wycieczką.

W porównaniu z niezobowiązującym wieczornym odwiedzaniem barów tapas, które jest znacznie bardziej żywiołowym i pełnym zabawy doświadczeniem, tutaj większość czasu spędza się na stojąco i przemieszczaniu między niewielkimi lokalami. To główna wada.

Rezygnuje się z szerokiego wachlarza doświadczeń na rzecz dokładniejszego poznania wybranych miejsc.

Niektórzy podróżni zdecydowanie wolą jednak żywiołową atmosferę wieczornego odwiedzania kolejnych barów niż spokojniejsze, bardziej towarzyskie doświadczenie.

Do tego jeszcze wrócimy.

Ta wycieczka jest przeznaczona dla osób, które chcą zrozumieć, jakie wpływy ukształtowały smaki kuchni Grenady, a nie tylko zjeść jak najwięcej.

Nawet gdybym miał zapamiętać wyłącznie opowieść o szynce, uznałbym, że wydatek był w pełni uzasadniony.

 

Wycieczka tapas all-inclusive

To wyjątkowe doświadczenie łączące dwa elementy: zorganizowaną wycieczkę oraz typowy hiszpański zwyczaj poznawania lokalnej kuchni.

Podczas takiej wyprawy odwiedza się kilka różnych lokalnych barów, w których można spróbować rozmaitych tapas podawanych bez dodatkowej opłaty do zamówionych napojów. Jednocześnie lokalny przewodnik opowiada ciekawe historie i anegdoty związane z każdym barem oraz samym miastem.

Wieczorna wycieczka tapas z przewodnikiem obejmująca cztery bardzo różne bary to trzygodzinny pakiet all-inclusive. W jednej cenie zawarte jest dziesięć dań i cztery napoje.

To wyjątkowa okazja, aby poznać różnorodną ofertę poszczególnych lokali, a przy okazji dowiedzieć się więcej o lokalnej kulturze tapas, delektując się kolejnymi napojami.

To także świetny sposób na poznanie innych podróżnych. W trakcie wieczoru można porozmawiać o różnicach między tradycją tapas w Granadzie a zwyczajami kulinarnymi w innych częściach Hiszpanii.

Kiedy zapisałem się na jedną z takich wycieczek, myślałem, że będzie to zwykłe odwiedzanie kolejnych barów. W rzeczywistości przypominało raczej wspólną kolację, która przenosiła się z miejsca na miejsce.

Przewodnik rozpoczął wieczór w przytulnej tawernie. Następnie zabrał nas do lokalnego baru, a na koniec zaprowadził do niewielkiej bodegi, której sam nigdy bym nie znalazł. Każde miejsce miało własny charakter, specjalności i oczywiście prawdziwych mieszkańców, którzy przyglądali się nam z uśmiechem.

Cała organizacja działa na korzyść uczestników. Ponieważ w czterech różnych lokalach można spróbować dziesięciu potraw i czterech napojów, nie spędza się zbyt wiele czasu w jednym miejscu.

Delektujecie się jedzeniem, rozmawiacie i ruszacie dalej.

Podczas tej wyprawy poznałem innych podróżnych z trzech różnych krajów. Dzieliliśmy się historiami, jedząc patatas bravas i pijąc lokalne wino. Właśnie ten towarzyski aspekt jest tutaj najważniejszy.

Samotny lunch w Granadzie jest całkiem w porządku. Ale wspólny posiłek z ludźmi, których wcześniej się nie znało, a którzy wkrótce stają się towarzyszami kulinarnych przygód, jest zdecydowanie przyjemniejszy.

Najbardziej zapamiętałem sposób, w jaki podczas wieczoru wplatano opowieści o lokalnej kulturze.

Przewodnik wyjaśnił nam, skąd wzięła się tradycja podawania darmowych tapas do napojów w wielu restauracjach Grenady i dlaczego jest ona nadal tak popularna.

Już ta jedna informacja wystarczyła, aby zmienić sposób, w jaki zamawiałem napoje przez resztę podróży.

Łatwo zrozumieć, jaki jest cel tej wycieczki: poznanie stylu życia mieszkańców Grenady poprzez przekąskę i napój w każdym odwiedzanym barze. Nie jest to wykład historyczny.

Nie jest to również luksusowa degustacja. To swobodna, głośna i odrobinę chaotyczna strona kulinarnego życia Grenady.

To taki wieczór, podczas którego ktoś rozlewa wino, ktoś inny opowiada kiepski żart, a na koniec wszyscy wymieniają się numerami telefonów.

Może to nawet stać się początkiem większej przygody. Kiedy podczas jednego wieczoru odwiedza się cztery bary, które płynnie przechodzą jeden w drugi, naturalnie zaczyna się zastanawiać, jak wyglądałaby pełna kulinarna wyprawa po całym mieście. I to nie tylko po barach tapas.

Sklepy spożywcze, rzeźnicy i piekarnie. To jednak temat na zupełnie inną opowieść.

W tej chwili ta wyjątkowa wycieczka koncentruje się na jednym pytaniu: czy macie ochotę dobrze zjeść i poznać nowych ludzi? Ja zdecydowanie miałem. Z przyjemnością powtórzyłbym to doświadczenie.

Wycieczkę warto rozpocząć przy pomniku Aguadora na Plaza de la Romanilla. Najlepiej od razu zamówić pionono, jeszcze zanim spojrzycie na telefon.

To niewielkie, puszyste ciastko nasączone syropem i udekorowane porcją przypieczonego kremu jest pierwszym z ponad ośmiu przysmaków serwowanych podczas tej panoramicznej wycieczki kulinarnej. Trasa pokazuje tradycyjną kuchnię Grenady oraz śródziemnomorskie i chrześcijańskie wpływy na lokalny styl życia.

Wśród napojów znajdziecie piwo Alhambra, sherry i andaluzyjskie czerwone wino. Pojawi się również tajemnicze danie, którego nazwa zostanie ujawniona przez przewodnika dopiero wtedy, gdy znajdzie się na stole.

Uczestniczyłem w wielu pieszych wycieczkach, podczas których historia była przedstawiana jak nudny wykład. Tutaj jest inaczej: historia zostaje podana niczym kolejne danie w menu.

Trasa prowadzi obok imponującej katedry w Granadzie, zbudowanej w miejscu, gdzie wcześniej znajdował się główny meczet miasta.

To nie jest wyłącznie element dekoracyjny.

Ten szczegół pomaga zrozumieć, dlaczego w kuchni mogą jednocześnie pracować różni kucharze, przygotowując odmienne potrawy: od zimnego salmorejo po wolno duszone rabo de toro.

Wycieczka kulinarna po Starym Mieście

Wycieczka po Starym Mieście obejmuje nie tylko więcej przystanków, ale również w ciekawy sposób wykorzystuje Alcaiceríę i dolną część dzielnicy Albaicín jako scenerię kulinarnych odkryć.

Alcaicería to dawny jedwabny bazar z czasów dynastii Nasrydów. Wąskie uliczki nadal przypominają tradycyjny arabski suk. Ulica Od Aljechain była również znana jako ulica targowa, przy której swoje wyroby sprzedawali rzemieślnicy z Aljaferíi.

Degustowanie potraw inspirowanych kuchnią arabską pośród białych domów Albaicínu pozwala naprawdę poczuć mauretańskie dziedzictwo miasta.

Kiedy następnie staje się naprzeciwko białych domów Albaicínu i Alhambry, można ponownie spojrzeć na historię Grenady z perspektywy okresu chrześcijańskiego.

 

Czego można się spodziewać podczas degustacji?

Osiem lub więcej degustacji może wydawać się dużą liczbą. I rzeczywiście tak jest, ale tempo wycieczki jest dość szybkie, dzięki czemu wszystko przebiega sprawnie. Przewodnik organizuje kolejne degustacje w różnych historycznych częściach miasta, więc podczas spaceru można spokojnie przetrawić jeden kęs, zanim pojawi się następny.

• Pionono to rodzaj zwijanego biszkoptu, często wypełnionego kremem i owocami. Nazwa nawiązuje do słynnego Pío Nono, klasztoru położonego w centrum Santiago de Chile. Ciasto jest popularne nie tylko w Chile, lecz także w wielu innych krajach, szczególnie w Ameryce Łacińskiej. Przygotowuje się je podobnie jak zwykły biszkopt. Różnica polega na tym, że pionono piecze się w specjalnej formie, a następnie zwija, gdy jest jeszcze ciepłe. Przysmak podawany jest w bardzo centralnym i atrakcyjnym miejscu, tuż obok katedry.
• Jamón de Alpujarra Cienko krojona, suszona na powietrzu szynka doskonale komponuje się z sherry.
• Salmorejo to wyjątkowo charakterystyczne hiszpańskie danie: chłodnik pomidorowy przygotowywany z zaledwie kilku składników, bardzo popularny zwłaszcza w Andaluzji. Zazwyczaj zawiera pomidory, chleb, oliwę z oliwek, ocet i czosnek, które miksuje się na gładką masę. Jest zdrowy, lekki i orzeźwiający. Dodatek gotowanych jajek i szynki jamón ibérico nadaje mu wyjątkowego charakteru. Ten kremowy, schłodzony chłodnik pomidorowo-chlebowy podawany jest z piwem Alhambra.
• Rabo de Toro to pyszne danie popularne w krajach hiszpańskojęzycznych. Jest to tradycyjny gulasz z ogona wołowego lub bydlęcego, szczególnie popularny w Ameryce Łacińskiej i Hiszpanii. Tradycyjnie przygotowuje się go z ogona byka lub krowy, choć w niektórych wariantach wykorzystuje się również inne mięsa, na przykład wieprzowinę lub kurczaka. Mięso długo dusi się z warzywami i przyprawami, takimi jak papryka, czosnek i cebula, aż stanie się wyjątkowo miękkie i aromatyczne. Danie jest szczególnie popularne zimą i podczas uroczystości. Tutaj ogon wołowy jest powoli duszony w czerwonym winie i podawany w towarzystwie andaluzyjskiego czerwonego wina.
• Frittata de bacalao Wyjątkowe danie z dorszem.
• Tajemniczy przepis Niespodzianka, której składniki można poznać dopiero po podaniu potrawy.

W Granadzie do zamówionego napoju nadal otrzymuje się tapas, dlatego między wymienionymi degustacjami można spodziewać się dodatkowych przekąsek.

Wycieczka opiera się przede wszystkim na zaplanowanych degustacjach, ale darmowe tapas wprowadzają przyjemną, swobodną odmianę.

Miejsce jest ważniejsze niż liczba potraw

Przewodnicy są mieszkańcami, którzy doskonale wiedzą, gdzie jadają mieszkańcy Grenady. Opowiadają o ludziach, przepisach i tradycjach, zamiast po prostu wyliczać kolejne daty.

To ważne, ponieważ kulinarna scena Starego Miasta może być łatwo źle zrozumiana przez osoby patrzące na nią wyłącznie z perspektywy turysty.

Późniejsza lekcja gotowania może nauczyć was przygotowywania salmorejo. Ta wycieczka pokazuje natomiast, dlaczego salmorejo jest tak ważne dla Grenady.

Tajemnicze danie to jedyna niespodzianka, której nie zamierzam zdradzać. Naprawdę warto na nią poczekać.

 

Hiszpańska lekcja gotowania w Granadzie

Hiszpańska lekcja gotowania w Granadzie to praktyczne warsztaty trwające od 2,5 do 3 godzin. Uczestnicy przygotowują salmorejo, tortillę, paellę i crema catalana w XVI-wiecznym pałacu, a następnie delektują się własnymi potrawami w towarzystwie wina i sangrii.

Myślę, że spróbowałem już niemal wszystkich barów tapas w mieście.

Lekcja gotowania była pierwszym doświadczeniem, podczas którego musiałem przejść od jedzenia do samodzielnego przygotowywania potraw. Ta zmiana całkowicie odmieniła moje spojrzenie na jedzenie.

Kiedy przygotowywałem salmorejo od podstaw, mając w tle XVI-wieczny pałac, naprawdę czułem się, jakbym cofnął się w czasie. Było to znacznie bardziej osobiste doświadczenie niż zwykłe zamówienie potrawy w restauracji. Sama lokalizacja stanowi połowę wartości edukacyjnej tych warsztatów.

Kamienne ściany, wysokie sufity i kuchnia, w której od pięciu stuleci przygotowuje się posiłki, nie pozwalają zapomnieć o historii tego miejsca.

To nie jest laboratorium ani sterylna szkoła kulinarna. To po prostu Granada.

 

Co właściwie będziecie gotować?

Warsztaty odbywają się według ustalonego menu. To dobre rozwiązanie. Zamiast samodzielnie wybierać potrawy, można nauczyć się przygotowywania najważniejszych klasyków hiszpańskiej kuchni.

1. Salmorejo – Kremowy, zimny chłodnik z pomidorów i chleba, który jedliście przez cały tydzień. Teraz możecie przekonać się, ile oliwy z oliwek naprawdę potrzeba do jego przygotowania.
2. Tortilla de patatas – Słynny hiszpański omlet ziemniaczany. Wszyscy czekają na moment, w którym trzeba go odpowiednio obrócić na drugą stronę.
3. Paella z kurczakiem – Nie jest to paella z owocami morza, lecz wersja pochodząca z regionów położonych w głębi lądu. To właśnie taki wariant mieszkańcy Grenady często przygotowują w domach.
4. Crema catalana – Deser z charakterystyczną warstwą skarmelizowanego cukru. Po tych warsztatach prawdopodobnie zapragniecie kupić własny palnik kuchenny.

Warsztaty prowadzą profesjonalni kucharze. Korygują sposób trzymania noża, temperaturę patelni i ilość dodawanej soli.

Robią to w przyjazny sposób, bez wywoływania wrażenia, że ktoś nieustannie patrzy wam na ręce. Mimo to nagle odkrywacie, że od wielu lat popełnialiście trzy różne błędy.

Podczas gotowania można popijać wino. Do posiłku podawana jest natomiast sangria. Przepisy zabieracie ze sobą do domu.

To element, o którym zdecydowanie zbyt rzadko się wspomina. Po zakończeniu warsztatów wychodzicie nie tylko z miłym wspomnieniem, ale także z nowymi umiejętnościami kulinarnymi.

Następnym razem, kiedy przygotujecie salmorejo we własnej kuchni, w misce ponownie poczujecie Granadę.

 

25 najczęściej zadawanych pytań o tapas w Granadzie

Granada nadal należy do nielicznych miast w Hiszpanii, w których do niemal każdego zamówionego napoju otrzymuje się tapas bez dodatkowej opłaty.

Już sam ten fakt odpowiada na większość praktycznych pytań, zanim jeszcze zostaną zadane.

Pozostałe dotyczą przede wszystkim godzin, zasad zachowania i wiedzy o tym, gdzie warto szukać najlepszych miejsc.

Ilekroć piszę o jedzeniu w Granadzie, otrzymuję te same pytania. Dlatego zebrałem tutaj te najważniejsze. Bez zbędnych informacji.

To odpowiedzi, które sam chciałbym otrzymać przed pierwszą wizytą w mieście.

Czy tapas są darmowe? Tak, są podawane bez dodatkowej opłaty do zamówionego napoju.

Czy można samodzielnie wybrać tapas? Czasami tak, ale zdecydowanie nie wszędzie.

„W typowych, niewielkich lokalach otrzymuje się po prostu to, co kuchnia przygotowała danego dnia. Nie jest to wada, lecz właśnie na tym polega cały system”.

Czy należy zostawiać napiwek za darmowe tapas? Nie jest to obowiązkowe, ale od dawna przyjęło się zostawiać coś ekstra, jeśli obsługa jest wyjątkowo dobra. Po kilku kolejkach napojów pozostawienie jednego lub dwóch euro na barze będzie mile widziane.

Jeśli chcecie wybrać się na lunch, najlepiej przyjść przed godziną 13:00, ponieważ tapas podawane w porze lunchu pojawiają się właśnie od tej godziny. Wieczorne tapas są zazwyczaj dostępne dopiero po 20:30.

Jeśli przyjdziecie odpowiednio wcześnie, być może uda się spokojnie usiąść przy stoliku w mniej zatłoczonej części lokalu. Jeśli pojawicie się późno, prawdopodobnie będziecie musieli stać.

Oczywiście istnieją również opcje wegetariańskie, ale trzeba o nie wyraźnie poprosić. W większości barów standardowe propozycje zawierają mięso lub ryby. Jestem wegetarianinem. W wielu miejscach można jednak zastąpić je tortillą, smażonym bakłażanem lub serem.

Gdzie naprawdę jadają mieszkańcy? Nie w pobliżu Plaza Nueva ani na ulicach bezpośrednio pod Alhambrą. To właśnie tam płaci się dodatkowo za widok.

Lepiej unikać wyjątkowo drogich barów tapas i lokali z widokiem na Alhambrę. Sam z pewnością nie zdecydowałbym się na jedzenie w takich miejscach. Zamiast tego warto wybrać się na dziesięciominutowy spacer do dzielnicy Realejo lub dolnej części Albaicínu.

A co, jeśli chcę zjeść coś innego niż tapas? W Granadzie znajduje się wiele herbaciarni oraz restauracji arabskich i marokańskich. Teterías, czyli tradycyjne herbaciarnie w Albaicínie, oferują miętową herbatę i słodkie wypieki. To doskonała przerwa podczas wieczornego odwiedzania barów.

Jak rozpoznać dobry bar bez pomocy przewodnika? Dobrym znakiem jest lokal, w którym wielu mieszkańców stoi przy ladzie, a na podłodze leżą serwetki. Bary tapas, które utrzymują się dzięki stałym klientom, nie zawsze znajdują się obok siebie. Są rozsiane po całym centrum miasta.

Czy darmowe tapas są bezpieczne do jedzenia? Tak. Ruch w lokalach jest duży, a potrawy przygotowuje się na bieżąco w niewielkich kuchniach. Odwiedziłem wiele barów i nigdy nie miałem z tego powodu żadnych problemów.

Czy po otrzymaniu darmowych tapas można zamówić kolejne? Oczywiście. Wystarczy poprosić o la carta, czyli menu, albo wskazać danie, które zamówił stolik obok. Darmowe tapas to dopiero początek, a nie cała kolacja.

Czy trzeba znać język hiszpański? Znajomość kilku słów z pewnością się przyda. Una caña. W ten sposób można poprosić o małe piwo z tapas.

Un vino tinto. To czerwone wino. Oczywiście zawsze można po prostu wskazać wybraną pozycję, ale wysiłek włożony w wypowiedzenie kilku hiszpańskich słów potrafi od razu zmienić atmosferę w lokalu.

Jaki jest najczęstszy błąd popełniany przez turystów? Wiele osób uważa, że darmowe tapas to tylko dodatkowy bonus. Wcale tak nie jest.

To właściwie główny powód, dla którego mieszkańcy Grenady wychodzą wieczorem do barów. Zamawia się napój, zjada podaną przekąskę, a następnie idzie do kolejnego lokalu, aby zamówić następny napój.

Unikajcie miejsc z menu pełnym zdjęć i anglojęzycznymi tablicami przy wejściu. Najbardziej autentyczne tapas w Granadzie można znaleźć w barach, które nie muszą się specjalnie reklamować.

 

Chciałbym przede wszystkim podkreślić…

Moje doświadczenia z tapas w Granadzie sprawiły, że niemal niemożliwe stało się dla mnie cieszenie się nimi w taki sam sposób gdziekolwiek indziej.

Po prostu siadam, zamawiam napój i nagle obok niego pojawia się mały talerzyk z jedzeniem. Za każdym razem przypomina mi to, że w tym mieście nie trzeba za niego dodatkowo płacić.

Darmowe tapas do każdego zamówionego napoju to najważniejsza zasada. Kiedy w końcu ją zrozumiałem, każdy wieczorny spacer po barach stał się dla mnie przemyślaną wyprawą kulinarną.

Połączenie obu sposobów zwiedzania było kluczem do moich wspaniałych wieczorów. Wycieczka z przewodnikiem stanowiła pierwszy etap podróży. Poznałem podczas niej zarówno historię miasta, jak i mniej znane lokale. Później wracałem samodzielnie do miejsc, które najbardziej przypadły mi do gustu.

Chciałbym podzielić się najważniejszymi wnioskami, które szczególnie zapadły mi w pamięć:

• Wycieczki z przewodnikiem pozwalają zaoszczędzić czas. Piesze wyprawy trwające od 3 do 3,5 godziny obejmują rodzinne bary, stare tawerny i restaurację Chikito, w której dawniej spotykali się lokalni artyści. Samodzielnie prawdopodobnie minąłbym wiele z tych miejsc.
• Luksusową wycieczkę warto wypróbować przynajmniej raz. Byłem mile zaskoczony zarezerwowanym stolikiem, przewodnikiem-sommelierem i deserem z cavą. Zazwyczaj nie wybieram takich doświadczeń, ale ostatecznie dowiedziałem się również sporo o tym, jak samodzielnie zamawiać jedzenie i napoje.
• Rozbudowane trasy tapas zapewniają dużą różnorodność. Podczas wycieczki kulinarnej odwiedziłem cztery lokale, w których spróbowałem około dziesięciu potraw i wypiłem cztery napoje. Poznałem innych podróżnych i wróciłem do domu z naprawdę pełnym żołądkiem.
• Lekcje gotowania pozostają w pamięci. Przygotowywałem salmorejo i tortillę w XVI-wiecznym pałacu. Przepisy zabrałem ze sobą do domu.

Podczas samodzielnego odkrywania barów tapas trzymam się jednej zasady. Unikam każdego lokalu, który oferuje widok na Alhambrę i ma laminowane menu pełne zdjęć.

Najlepsze przekąski w Granadzie można znaleźć w niewielkich barach, w których barman sam decyduje, jakie tapas zostaną podane do zamówionego napoju.

Nie zapomnijcie zarezerwować wycieczki już na pierwszy dzień pobytu. To doskonały sposób na poznanie miasta i zdobycie wskazówek, które przydadzą się podczas dalszego samodzielnego odkrywania jego atrakcji.

Granada ma naprawdę wiele do zaoferowania, zarówno jeśli chodzi o ciekawe zajęcia, jak i ludzi, z którymi można się nimi cieszyć.

 

---